Ngày 5/8, một quả tên lửa đạn đạo của Nga đã phá hủy một kho hậu cần của nhà sản xuất áo đấu Puma. Trong kho chứa hàng tồn kho bán lẻ áo sân nhà mùa giải 2026-27 của Shakhtar Donetsk.
Với hầu hết các câu lạc bộ, việc số hàng trị giá hàng nghìn USD bị phá hủy là một cuộc khủng hoảng. Nhưng với Giám đốc điều hành của Shakhtar, Sergei Palkin, đây từ lâu đã là chuyện bình thường. Khi được hỏi câu lạc bộ ứng phó với cuộc tấn công tên lửa này thế nào, ông rút điện thoại ra, vài cái chạm và vuốt, mở một đoạn video: một tòa nhà ba tầng trông như nằm ở trung tâm Kyiv, ngọn lửa đang nuốt chửng bức tường đá vôi bên ngoài.
Áo đấu sân nhà bị phá hủy nghe có vẻ là khó khăn khó tưởng tượng nổi, nhưng với Shakhtar, đó chỉ là thêm một ngày bình thường.
"Bạn có tưởng tượng được sau đó chúng tôi làm việc thế nào không"
"Hai tuần trước, tại một văn phòng ở Kyiv, tôi đang họp với các trưởng bộ phận," Palkin kể, "đột nhiên có một tiếng nổ lớn. Sau đó chúng tôi nhận ra máy bay không người lái Shahed của Nga đã đánh trúng một địa điểm cách văn phòng chúng tôi 100 mét. Bạn có tưởng tượng được sau đó về mặt tinh thần chúng tôi làm việc thế nào không?"
"Hai tuần trước tôi còn đang xem đội nữ của chúng tôi thi đấu giải vô địch Ukraine. Trong chớp mắt, phía sau sân vận động, lại là một cuộc tấn công Shahed như thế. Tôi cố liên lạc với giám đốc đào tạo trẻ của chúng tôi để biết chuyện gì đã xảy ra, nhưng không ai nghe máy. Truyền hình và liên lạc đều bị gián đoạn. Đó là cuộc sống thường ngày của chúng tôi."
Cho tới đây, câu chuyện có lẽ nghe như một câu chuyện nghịch cảnh quen thuộc của Shakhtar Donetsk — do các hoạt động quân sự của lực lượng bán quân sự được Nga hậu thuẫn ở Donbas, và sau đó là cuộc chiến tranh quy mô lớn hơn ở Ukraine, họ đã rời sân nhà hơn 12 năm. Nếu đúng là như vậy, thì câu lạc bộ, công ty mẹ SCM, công ty năng lượng DTEK và ông chủ Rinat Akhmetov quyết tâm thay đổi câu chuyện này.
Dòng chữ "Đầu tư vào Ukraine" trên áo đấu
Vì thế, khi họ tiếp AEK Athens trong trận sân nhà tại Stamford Bridge, áo đấu của họ (được cất giữ riêng, tách biệt với số áo bị phá hủy trong vụ tấn công tên lửa) sẽ in khẩu hiệu "Invest In Ukraine" (Đầu tư vào Ukraine).
Dù vẫn cần sự ủng hộ cho nỗ lực chiến tranh, một trong những tổ chức nổi tiếng nhất của quốc gia này trên phạm vi châu Âu đang cố gắng chuyển hướng cuộc đối thoại sang những cơ hội kinh doanh có thể tìm thấy ở đất nước này — một quốc gia đang đầu tư nhanh chóng vào hạ tầng năng lượng hiện đại và an toàn. Đó cũng là một phần lý do London trở thành nơi đăng cai lý tưởng cho Shakhtar.
"Sergei từng nói London là thủ đô của bóng đá thế giới," Giám đốc điều hành DTEK, Maxim Timchenko, cho biết. DTEK là nhà đầu tư tư nhân lớn nhất trong ngành năng lượng Ukraine, đồng thời thuộc tập đoàn SCM của Akhmetov. "Trong trường hợp của chúng tôi, bất chấp các quyết định chính trị, London vẫn là thủ đô của thị trường tài chính. Đó chính là lợi thế mà chúng tôi muốn tận dụng."
"Điều chúng tôi cảm nhận được là bất chấp những hình ảnh tiêu cực về đất nước, đầu tư vẫn đang tiếp diễn. Chúng tôi nghe nói có người sẵn sàng đầu tư, họ chỉ muốn biết bắt đầu thế nào và từ đâu. Chúng tôi đang xây một cây cầu nối giữa thị trường vốn và Ukraine."
Một năm hoàn thành dự án thường cần năm năm
Nhu cầu đầu tư là rất lớn. Chính phủ Ukraine hồi tháng 2 ước tính cần gần 100 tỷ USD để khôi phục thị trường năng lượng, mức giá vượt quá khả năng của chính quốc gia này. Tuy nhiên, môi trường khắc nghiệt mà DTEK và các công ty khác phải đối mặt đã thúc đẩy đổi mới, điều này thu hút những lời bình luận đầy ngưỡng mộ từ những nơi khác ở châu Âu.
Bộ trưởng Năng lượng Anh lúc đó, Ed Miliband, từng nói rằng số trang trại điện gió Ukraine xây dựng kể từ khi bị xâm lược còn nhiều hơn số Anh xây được trong cùng thời kỳ, và đó là một "bản cáo trạng khủng khiếp" đối với những người tiền nhiệm của ông. Giờ đây, DTEK đưa nhân lực Ukraine sang các dự án ở Romania và Ba Lan, chuyên môn của họ về kỹ thuật, hậu cần và mua sắm đã vượt qua bất kỳ nhân viên nào khác.
"Bài học then chốt mà chúng tôi có thể truyền đạt, có lẽ là làm thế nào để hoàn thành trong một năm một dự án thường cần năm năm," Timchenko nói. "Từ giai đoạn đầu tiên của dự án đến khi hòa lưới, cần 12 tháng. Khi tôi nói chuyện với các đồng nghiệp, họ cho rằng điều đó là không thể."
"Đáng tiếc, đó chính là hoàn cảnh khi bạn ở trong một tình thế cực đoan như Ukraine. Mọi tiến độ đều bị rút ngắn, nhưng điều đó mang lại rất nhiều đổi mới, không chỉ về công nghệ mà còn về tính thực tiễn trong việc phát triển mọi thứ. Vì sao Ukraine phát triển công nghệ quân sự nhanh như vậy? Vì họ không có lựa chọn nào khác."
Đầu tư đã bắt đầu chảy vào đất nước này. Tháng trước, Tổ chức Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ đã phê duyệt khoản vay 97,5 triệu USD cho DTEK để tài trợ các dự án lưu trữ năng lượng bằng pin — điều cực kỳ quan trọng để Ukraine duy trì nguồn điện trong mùa đông khắc nghiệt cũng như xây dựng chiến lược năng lượng tương lai.
"Chúng tôi đang xây dựng hệ thống năng lượng mới ở cấp quốc gia," Timchenko nói. "Nó sẽ được các quốc gia châu Âu khác sao chép. Họ nhận ra mối nguy từ Nga và các quốc gia khác chỉ là vấn đề thời gian. Hạ tầng năng lượng là cực kỳ quan trọng. Ai cũng nhận ra điều này, không chỉ riêng Ukraine."
Sân vận động thứ tư
Khi áo đấu của họ mang đến hy vọng cho tương lai Ukraine, Shakhtar Donetsk và các cầu thủ của họ phải thích nghi với hiện tại. Điều đó có nghĩa là các trận đấu cúp châu Âu của họ lại phải đổi sang một sân khác — Stamford Bridge là sân thứ tư của họ kể từ khi cuộc xâm lược khiến các đội khách không thể đến Kyiv.
Thi đấu cúp châu Âu trên đất nước mình vẫn là điều không thể, và đến được "sân nhà" trên danh nghĩa của họ cũng chẳng dễ dàng. Sau khi đá xong trận đấu ở thành phố Rivne phía tây vào tối thứ Sáu, Shakhtar gần như ngay lập tức lên đường tới London, dự định đến nơi bốn ngày trước trận gặp AEK Athens theo lịch.
Chuyến bay từng chỉ mất ba tiếng rưỡi, giờ đây trước hết phải đi xe buýt tới biên giới, nơi mà mối đe dọa từ các cuộc không kích của Nga...